2001: A Space Odyssey, de film die alles veranderde

Je kent ze wel, dé grote klassiekers die je eigenlijk had moeten zien, maar het kwam er niet van. Of je had er niet zo’n zin in, en voor je het wist dacht je dat je ze al gezien had …
Vanwege z’n vijftigste verjaardag draait een van dé grote klassiekers 2001: A Space Odyssey in het nieuwe filmhuis. Gaat dat zien, want Stanley Kubricks klassieker is nog steeds de beste sciencefictionfilm ooit. Geen gekke slijmmonsters, UFO’s aan touwtjes, gedateerde apparatuur, kartonnen robots of ongeloofwaardige taferelen. 2001: A Space Odyssey bracht het sciencefictiongenre naar het allerhoogste niveau. Alleen al die enorme spanwijdte maakt de film zelfs nu nog tot een van meest ambitieuze ooit gemaakt.

Sciencefiction als serieus filmgenre

2001: A Space Odyssey. De titel alleen al brengt associaties van grootsheid met zich mee. Velen zijn bekend met de film, dat wil zeggen zijn reputatie, maar weinigen hebben hem daadwerkelijk gezien. En diegenen die de film dan eindelijk zien, hoor je vaak teleurgesteld verklaren dat de film ‘saai’ of ‘onbegrijpelijk’ is, en dat ze niet snappen hoe de film aan zijn klassiekerstatus is gekomen. Enigszins terecht, maar als kijker anno 2018 is de film een verademing en ziet er amper gedateerd uit. Er is weinig dialoog en de lange trage shots zorgen voor een hypnotisch gevoel. De effecten zijn na 50 jaar eigenlijk best geniaal. Niet alleen als verteller was Kubrick baanbrekend met 2001, hij liet ook zien dat sciencefiction een genre is waarmee je serieuze verhalen kunt vertellen. Christopher Nolan is schatplichtig aan deze film. Zonder 2001: A Space Oddyssey geen Intersteller.

HAL

HAL 9000 is een fictieve computer met kunstmatige intelligentie die een prominente rol in het verhaal heeft. Deze computer (hij?) vergezelt de vijf astronauten van de Discovery One tijdens hun reis en is als enige aan boord op de hoogte van de reden van de reis. De astronauten raken in de problemen als HAL de macht over het schip probeert over te nemen, en ze moeten proberen hem af te sluiten voor hij hen allemaal doodt. Dit wordt lastig gemaakt door het feit dat HAL hun plannen afluistert en volledige controle over het schip heeft. De prominente rol van een computer in een film was destijds baanbrekend, vooral omdat HAL een computer is met kunstmatige intelligentie. En juist nu maakt dat de film weer actueel.

I’m sorry Dave, I’m afraid I can’t do that – HAL 9000

Baanbrekend en onovertroffen

De film verscheen een jaar voordat de eerste mens op de maan stond en dat betekende een kleine revolutie in het verbeelden van ruimtereizen. Kubrick liet de ruimteschepen geluidloos door het vacuüm glijden: geluid bestaat niet in de ruimte. Iets wat de makers van Star Wars tien jaar later blijkbaar onhaalbaar achtten, gezien de hoeveelheid schreeuwerige ruimtegevechten. Het gaat niet alleen om wat, maar vooral om hoe. Kubrick liet als eerste zien hoe je als filmmaker. De film heeft onder sterrenkundigen destijds voor veel waardering gezorgd, terwijl de pers louter negatief was in 1968. Nederlands belangrijkste sterrenkundige Govert Schilling schreef zelfs, naar aanleiding van de opnieuw uitgebrachte editie, zijn lof uit in de Volkskant.

Kijken!

Kubrick heeft met zijn 2001: A Space Odyssey vertelformules voor Hollywoodfilms doen wankelen en hij heeft Strauss’ Also sprach Zarathustra voor altijd met de leegte van het heelal verbonden. Een mysterieuze monoliet is aanwezig bij de technologische evolutie van de mens; van knokkende aap in oertijden, tot de astronaut (Dullea) in 2001, die dankzij computer HAL in de problemen raakt. Intussen lijkt de mens psychologisch stil te staan. 2001: A Space Odyssey is 50 jaar en nog altijd onovertroffen. Deze film heeft de filmgeschiedenis compleet veranderd en is cinematografisch verbluffend. Grijp nu je kans en ga dit meesterwerk zien in het nieuwe filmhuis!

Actie!

De film 2001: A Space Odyssey bestaat dit jaar 50 jaar en dat moeten we vieren. Niet alleen draait dit meesterwerk op 14, 18 en 19 september in het Filmhuis, we gooien er ook een mooie Hackerroom-korting tegenaan. De bad guy in onze Hackerroom (HAL2000) is namelijk geïnspireerd op HAL 9000 uit 2001: A Space Odyssey. Tot 31 oktober kun je de Hackerroom reserveren met 50% korting. Wil je gebruik maken van dit aanbod? Stuur dan een e-mail naar info@hackerroom.nl en ontvang je persoonlijke kortingscode. Je reserveringsdatum mag trouwens ook later in het jaar liggen!