De luxe van schoon water

Op 22 maart is het Wereldwaterdag. De Verenigde Naties hebben deze dag in het leven geroepen om stil te staan bij het belang en de noodzaak van water. Er wordt voorspeld dat op er 9 juli geen druppel water meer uit de kranen van Kaapstad zal komen. ‘Day Zero’. Watertekort wordt al gezien als een van de grootste problemen van de 21ste eeuw. Toch is het iets waar wij in Nederland nauwelijks over nadenken. Ik dacht er ook nooit over na. Tot ik in India kwam.

Watertekort komt door verschillende dingen. De wereldwijde bevolkingsgroei, de toename van het gemiddelde waterverbruik per inwoner. Tegelijkertijd neemt de hoeveelheid van beschikbaar zoet water af door vervuiling, klimaatverandering en de overexploitatie van grondwaterbronnen.

Het vieze water van India

In Nederland hoeven we ons geen zorgen te maken over de watervoorraad, meldde Vitens. Maar het is ook niet iets om zomaar voor waar aan te nemen. Vijf jaar geleden ging ik op reis naar India. Een reis vol tegenstrijdigheden. Rijk en arm, schoon en vies, maar overal was één ding hetzelfde: het water konden we niet drinken. De hele reis moesten we van waterflessen uit de winkel drinken, want wat uit de kraan kwam, was niet drinkbaar. Zelfs tijdens het douchen moest je opletten dat het niet in je ogen of mond kwam, want daar kon je ziek van worden. Handen wassen kon wel, maar daarna moest je alsnog met van die vloeibare handalcohol je handen ontsmetten voor je ging eten. Echt schoon werd je daar dus niet van het water.

Schoon water is niet vanzelfsprekend

schoon waterWij konden het betalen om flessen in de winkel te halen, maar dat gold lang niet voor alle mensen die we onderweg tegenkwamen. We maakten de reis om schoon waterputten te openen, dus eigenlijk gold dat voor bijna niemand die we ontmoetten. Mensen moesten óf kilometers lopen voor een schoon waterbron, of moesten met letterlijk gevaar voor eigen leven gewoon water uit nabije rivieren halen. Plekken waar mensen zich ook baden, kleding wassen en zelfs hun behoeftes doen. Het zijn bijna Middeleeuwse taferelen. Ik wist dat we op reis gingen naar een streek waar de armoede hoog was. Maar dat iemand in deze eeuw geen toegang heeft tot iets wat bij ons zo normaal is, was het meest onthutsende van de hele reis.

Denk er maar over na: als wij dorst hebben, hoeven we alleen maar naar de kraan te gaan. Met het doorspoelen van het toilet worden er liters schoon water letterlijk door de plee gespoeld. En met douchen hoeven we ook nooit bang te zijn om ziek te worden als we een druppel in onze mond krijgen. Dingen die wij heel vanzelfsprekend vinden, maar die lang niet overal ter wereld hetzelfde zijn.

Hier geen probleem, globaal wel

Toen ik in Nederland kwam, was het eerste wat ik deed: mijn handen wassen. Het gevoel van dat water over mijn handen, schoon water, is iets wat ik nooit meer ga vergeten. En hoe sentimenteel het ook klinkt: mijn handen wassen voelt nog altijd heel bijzonder nu. Juist omdat ik weet dat het helemaal niet zo vanzelfsprekend was geweest als ik in een ander land geboren was. We hoeven ons in Nederland dan misschien geen zorgen te maken over schoon water, globaal gezien is dat een hele andere zaak. Denk daar maar eens aan als je morgenochtend nog net even wat langer dan noodzakelijk onder de douche blijft staan of je handen wast.