Deze drie WO II films moet je gezien hebben

Oorlogsfilms zijn van alle tijden en ondanks alle gruwelijkheden van een oorlog worden er steeds weer oorlogsfilms gemaakt. Vaak met de intentie om de werkelijkheid na te bootsen. Maar vooral ook om de kijker heel bewust laten zien wat een oorlog met de mens doet. Echter, kan een oorlogsfilm de werkelijkheid wel nabootsen? Mag een film over de Holocaust fictie bevatten? Is het ethisch wel goed te praten om gezellig op de bank met een lekker biertje en bakje zoute popcorn naar een oorlogsdrama te kijken? Klopt het historisch wel en waarom gebeuren er altijd dingen in oorlogsfilms die in een echte oorlog nooit zouden plaatsvinden? Oorlog is iets afschuwelijks en dus moeten oorlogsfilms afzichtelijk zijn; waarheidsgetrouw en eerlijk. Niet waar? Maar dat is de artistieke vrijheid van een regisseur, gelukkig maar. Je ziet, een oorlogsfilm roept bij mij altijd vragen op. Antwoorden krijg ik niet altijd …

De meeste WO II oorlogsfilms vind ik geromantiseerd, onrealistisch en niet relevant. Nu eens geen lijstje met de films die wij toch wel kennen: ZwartboekSaving Private Ryan, La Vita e Bella, The Pianist of Schindler’s List. De drie onderstaande films staan zeer hoog aangeschreven en zijn destijds lovend ontvangen, maar helaas niet bekend bij het grote publiek. Ik zeg kijken!

1. Ivan’s Childhood (Andrej Tarkovski, 1962)

Ivan’s Childhood speelt zich af op het oostfront tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het Rode Leger voert er strijd tegen het Duitse leger. De film draait om de twaalfjarige Ivan. Door meerdere gesprekken en enkele droomsequenties wordt duidelijk gemaakt dat Ivans ouders en zus door de Duitsers zijn gedood. Hijzelf kon ontkomen en sloot zich aan bij een groep partizanen. De films van Tarkovski zijn cinematografisch verbluffend. De film ging in het Westen in première op het filmfestival van Venetië en behaalde meteen de hoogste prijs: de Gouden Leeuw. De Sovjetregering was er minder over te spreken.

2. Grave of the Fireflies (Isao Takahata, 1988)

Grave of the Fireflies speelt zich af in de laatste dagen van de oorlog in Japan en draait om twee weeskinderen: Seita en zijn zusje Setsuko. Ze hebben hun vader en moeder verloren en zijn gedwongen samen te overleven in het door hongersnood geteisterde land. In Japan hebben tekenfilms, ook wel Anime genoemd een hele andere functie en betekenis, ze raken de ziel en hebben vaak een diepere betekenis. Grave of the Fireflies is een triest epos over het leven van twee wezen, kort na WOII.

3. Son of Saul (László Nemes, 2015)

Son of Saul toon twee dagen uit het leven van Saul Ausländer. Hij maakt deel uit van de Sonderkommando in Auschwitz en werkt gedwongen mee aan de massamoord op zijn eigen volk in een van de gaskamers, zoals het misleiden, het naar binnen drijven, het wegslepen en cremeren van de lijken en het schoonmaken van de gaskamer. Hij stelt alles in het werk om het lichaam van zijn aangenomen zoon te redden en een rabbijn te vinden om het te begraven. Bijna geheel in close-up geschoten waardoor de film heel beklemmend en intimiderend overkomt. Surrealistisch, afschrikwekkend en met geen enkele andere genrefilm te vergelijken. Son of Saul won terecht een Golden Globe en een Academy Award voor beste buitenlandse film.

 

Welke film over de Tweede Wereldoorlog heeft de meeste indruk op jou gemaakt?