Mediawijsheid en de bibliotheek: wat doen wij?

We weten het eigenlijk allemaal al wel: geloof niet alles wat er op internet, Facebook of Twitter staat, zeker niet als het komkommertijd is! Maar hoe vind je als jongere hier nu je weg in? De bibliotheek heeft verschillende workshops en lessen mediawijsheid ontwikkeld die kinderen helpen de weg te vinden in het oerwoud dat internet soms kan zijn! En als ouder kun je hier natuurlijk ook een grote rol in spelen.

Zoekmachines?

Veel kinderen beschouwen Internet Explorer en Google Chrome als zoekmachines. Ze tikken bijvoorbeeld zoekwoorden of complete vragen in de adresbalk (waarmee ze uiteindelijk automatisch op Google uitkomen). En als ze met een zoekmachine werken, doen ze dat ook op een andere manier dan wij als volwassenen zouden doen. In plaats van gebruik te maken van zoekwoorden, tikken ze complete vragen in als ze iets zoeken op Google: ‘Wie heeft Dolfje Weerwolfje geschreven?’. Of ze tikken een complete url in het zoekveld van Google. En op Youtube kun je natuurlijk ook prima zoeken, vinden ze. Dat ze daarbij het juiste antwoord vinden, is natuurlijk de vraag. Kinderen kijken vaak ook niet verder dan de eerste drie resultaten van hun zoekopdracht. De bibliotheek biedt verschillende lessen die kinderen wegwijs maken in het zoeken op internet.

Paul van Loon een vampier?

‘Slim zoeken’ en zoeken op internet’ voor groep 5/6/7/8: een workshop waarbij de leerlingen gericht leren zoeken op internet. Dit doen ze aan de hand van een werkboekje met vragen over schrijvers. Hierbij krijgen ze ook tips over zoekmachines en zoekwoorden die ze kunnen gebruiken zodat ze informatie vinden die goed aansluit bij hun leeftijd en belevingswereld. Belangrijk daarbij is altijd dat je kinderen ook leert informatie te duiden. Dat Paul van Loon boeken schrijft over een weerwolfje, betekent niet dat hij zelf een vampier is, omdat dat op internet staat. Leer kinderen nadenken: zou dit écht kunnen? Denk je dat dit waar is? Kun je dit nagaan op andere websites en welke sites gebruik je dan? Na de lessen zijn de kinderen weer wat wijzer en weten ze dat ze goed gebruik kunnen maken van websites zoals jeugdbieb.nl, bibliotheek.nl en van de zoekmachine 8-12.info.

mediawijsheid

Social?

Mediawijsheid bestaat natuurlijk uit meer dan alleen het zoeken op internet en het interpreteren van het nieuws dat je daar vindt. Ook omgaan met de onder jongeren populaire social media zoals Facebook, Instagram, WhatsApp en Snapchat horen daarbij. Niet alleen komt pesten daar om de hoek kijken, kinderen krijgen vaak ook ongecensureerd nieuws te zien. Denk aan nieuws over terreur, nare oorlogsbeelden en meer. Je kinderen daarmee leren omgaan is van groot belang. Net als clips opnemen en ze op Youtube plaatsen. Veel kinderen kijken met grote ogen naar vloggers zoals Enzo Knol en willen dit graag nadoen. En dat doen ze ook, vaak zonder enige terughoudendheid. Iets rottigs zeggen op Snapchat of WhatsApp: de grens is snel overschreden. Het is (niet alleen voor kinderen) heel gemakkelijk iets op een schermpje te tikken en het de wereld in te slingeren, zonder na te denken over de gevolgen.

Slim

Er ligt dus een schone taak voor zowel bibliotheek, onderwijs als ouders hun kinderen hier goed in te begeleiden. De bibliotheek biedt onder andere de workshop ‘Slim sociaal’ voor jongeren uit de tweede klas van het middelbare onderwijs. In deze workshop willen we de leerlingen bewust maken van hun gedrag op sociale media en wat de gevolgen hiervan kunnen zijn. De nadruk ligt op de accountinstellingen bij profielsites, de keuze van op te nemen informatie en het gedrag van de leerlingen op sociale media.

Handige sites

Er valt een hoop te schrijven en te ontdekken over mediawijsheid. Voor ons als bibliotheek, maar ook voor docenten en ouders. Tot slot nog een aantal handige sites die meer vertellen over het mediawijs maken van je kinderen en misschien ook wel van jezelf:
– www.kennisnet.nl
www.weekvandemediawijsheid.nl
de website van bibliotheek.nl
jeugdbieb
jeugdjournaal