Roma: een meesterwerk en een ode aan de sterke vrouw

Internationale Vrouwendag staat elk jaar op 8 maart in het teken van strijdbaarheid en het gevoel van solidariteit van vrouwen overal ter wereld. We kennen ze allemaal, bekende en onbekende vrouwen die met hun rug tegen de muur staan, en door het leven gaan met de nodige tegenslagen. Vrouwen die met normale problemen worstelen zoals rouw en verlies en daar uiteindelijk sterker uitkomen. Dit jaar draait het nieuwe filmhuis op Internationale Vrouwendag de film Roma, die maar liefst drie Oscars won. Er zijn veel films gemaakt met een sterke vrouw in de hoofdrol, maar geen enkele film heeft zo veel impact op mij gehad als Roma, waarin twee bijna onoverwinnelijke vrouwen de hoofdrol spelen.

Het meesterwerk van 2018

Wat mij betreft is Roma veruit de beste en mooiste film van het afgelopen jaar. Technisch onovertroffen in zwart-wit geschoten. De manier waarop de camera beweegt in trage en lange shots en het verhaal vormgeeft, is wonderschoon. Dit is pure poëzie. De film vertelt het semi-autobiografische verhaal van een middenklassegezin in Mexico-Stad, eind jaren zeventig. Een rumoerige tijd waarin inflatie en overheidsuitgaven toenemen en uiteindelijk een zware economische crisis op komst is. De vaak afwezige vader toont weinig interesse in zijn vrouw en hun vier kinderen. Wanneer hij thuiskomt snauwt hij hen toe. Ook moet de huishoudster het ontgelden.

In de wijze waarop regisseur Cuarón toont dat de vader allergisch is voor alles wat met ‘huis’ en ‘kinderen’ te maken heeft, ligt de grootsheid van de film. Vader komt thuis in zijn enorme Amerikaanse auto. Millimeterwerk is het om de schitterende auto in de garage te krijgen, maar de heer des huizes geniet er met volle teugen van. De motor gromt; de grille vult het hele scherm; de vader komt nauwelijks in beeld. Een bebaard gezicht. Een sigaret tussen vingers, rook die kringelt. Een hand zet de radio harder. Ondertussen trappelen vrouw en kinderen om deze onbereikbare man te mogen ontvangen. Deze beelden beklijven en spreken boekdelen. Ze zetten de toon, er broeit iets …

Dagen van verlating

Hartverscheurend is het moment waarop moeder Sofia haar vier kinderen vertelt dat ze van hun vader gaat scheiden en een van de twee oudste jongens onbedaarlijk begint te snikken. Zie het gezin daarna zwijgend een ijsje eten; zo verschrikkelijk droevig en troostend tegelijk. De titel Roma verwijst naar een buurt in Mexico-Stad. Soms lijkt het of de film in een studio is gedraaid, zoals in het oude Hollywood, waar steden werden nagebouwd zodat de regisseur licht en geluid precies kon stileren. Zo perfect is de cinematografie in deze film. Zo is er een verbluffende scène waarin de kinderen naar de buurtbioscoop lopen, terwijl de stad zich in al haar glorie om hen heen ontvouwt. Dit is cinema van eenzaam hoog niveau.

Je voelt de straten bruisen in de zomerperiode. Mannen in pak, vrouwen met handtassen. Joelende straatverkopers, en in de bioscoop: de enorme zaal waar een scherm met gordijn is. Zoals dat vaak in films te zien is, gaan de personages naar de film, ook huishoudster Cleo en haar vriendje. Nu is het Cleo die belangrijk nieuws brengt, aan haar vriendje. De camera toont hen van achteren, zodat we met hen meekijken naar de film. De vriend zegt: ‘Cleo ik ben zo terug’. Laf als hij is, neemt hij de benen. Zo groots is deze scène opgezet dat je bijna de significantie ervan mist. Echter, de regisseur brengt de betekenis over, waarmee het kernthema van verlies vorm krijgt. Beide vrouwen zijn nu in de steek gelaten en moeten, hoe verbonden ze ook aan elkaar zijn, er zelf bovenop zien te komen. Alsof ze de imaginaire reis door Dantes drie rijken moeten doorkruisen.

Man over vrouwenkwesties

De gewone huishoudster ontpopt zich gaandeweg tot de ware heldin van het verhaal. Een klein en intiem verhaal met een heel menselijk en eigentijds thema, wordt groots en meeslepend. Roma is een ode aan het moederschap in welke vorm dan ook. De film is een Netflix-productie en slechts in een handjevol cinema’s te zien geweest. Met een paar drukken op de knop kun je deze film thuis op de bank kijken, maar dan ontneem je jezelf een overrompelende filmervaring. Natuurlijk komt Roma het best tot zijn recht op het grote doek. Dit is een onbetwist meesterwerk en een krachtige ode aan de sterke vrouw. Kijken!

Roma draait op 8, 9, 12 en 13 maart in het nieuwe filmhuis.
Let op deze film is 16+.

de Volkskrant (★★★★★) Cuarón betovert en verrast de kijker met subtiele details en herkenbaar menselijk geworstel’
NRC (★★★★★) ‘Uit schuldgevoel werd het meesterlijke Roma geboren’
Trouw (★★★★★) ‘Roma is een van de meest bijzondere films van het jaar en een geheide Oscar-kandidaat’
De Morgen (★★★★★) ‘Roma: intiem meesterwerk in zwart-wit’