Viceroy’s House: historisch drama over de onafhankelijkheid van India

Regisseur Gurinder Chadha werd vooral bekend met (tiener)komedies. Met het historische drama Viceroy’s House slaat zij een nieuwe richting in. Een film over de onafhankelijkheid van India in 1947 en de dramatische gevolgen die hieruit voortvloeiden. Viceroy’s House schetst deze grote ontwikkelingen vanuit de microkosmos van Mountbattens paleis.

Onafhankelijk India

Het is 1947 en de Britse heerschappij in India is na bijna een eeuw min of meer ten einde. Koningin Victoria’s achterkleinzoon Lord Mountbatten verhuist met zijn vrouw Edwina) en dochter Pamela naar New Delhi. Als laatste onderkoning (viceroy) is het zijn taak toe te zien op de overgang naar onafhankelijkheid van het land. Viceroy’s House in Delhi, het huis van de Britse heersers van India, wordt zijn onderkomen. Samen met zijn vrouw zet hij zijn beste beentje voor om de leiders ter plekke – de gouverneurs, de maharadja’s en de vertegenwoordigers van religieuze groeperingen – mee te krijgen in de ideeën van de Britse regering. Dat is zeker geen makkelijke taak. India gaat gebukt onder spanningen tussen moslims, hindoes en sikhs. Mensen die eerder vreedzaam naast elkaar woonden, kunnen elkaar niet langer luchten of zien.

VH de staf

Jeet en Aalia

Ook onder de bediening binnen de paleismuren lopen de spanningen hoog op. Terwijl er buiten een burgeroorlog dreigt uit te breken en de wereld zoals die was in een klap verdwijnt, bloeit een oude liefde op. Één van Mountbattens persoonlijke bedienden, de jonge hindoe Jeet Kumar komt een oude vlam tegen de moslima Aalia Noor. Zij werkt voor lady Edwina. Ze kennen elkaar uit de tijd dat Aalia’s blinde vader Ali in de gevangenis zat vanwege zijn politieke activiteiten. Hun onwaarschijnlijke liefde, dwars door twee geloven en culturele scheidslijnen, symboliseert de verdeeldheid die heerst in het gehele land.

VH Jeet en Aalia

Pakistan

Op het politieke vlak wordt ondertussen gekozen om India op te splitsen en met de nieuw te vormen staat genaamd Pakistan, een islamitisch land te creëren waar de moslims apart kunnen wonen. Op papier klinkt het misschien goed, maar het zorgt ten eerste voor een enorme volksverhuizing. En dan laait de onderlinge haat pas echt op! Rellen breken uit en milities worden gevormd en dit heeft een orgie van geweld en vernielingen door het hele land tot gevolg. De onderlinge strijd zal uiteindelijk minstens een half miljoen levens kosten en in totaal vluchten zo’n zeven miljoen mensen in beide richtingen.

Conclusie

De film Viceroy’s House geeft een fraai tijdsbeeld dat zeker in het begin bij vlagen komisch aandoet. De paternalistisch ingestelde en formele Britten die zich in een cultuur begeven die niet de hunne is; waarbij je niet moeten vergeten dat zij wel de zwaar in de minderheid verkerende heersers zijn.
Het fictieve liefdesverhaal tussen Jeet en Aalia in het hart van de film voelt in het begin een beetje aan als een ‘soap’. Toch is het een handige kapstok voor de filmmakers om de religieuze spanningen in India concreet vorm te geven, waarbij het script en de acteurs ervoor zorgen dat het geloofwaardig blijft en niet storend wordt.
Hugh Bonneville speelt met verve de rol van Lord Mountbatten, de man die in staat is met zijn charme een aasgier van een lijk af te praten. Gillian Anderson heeft mij aangenaam verrast. Zij speelt de idealistische en empathische Edwina Mountbatten met een vlekkeloos upperclass Brits accent. Ook de bijrollen zijn sterk bezet, al zit er tussen het liefdeskoppel Aalia en Jeet maar weinig echte chemie. Hoewel het einde van de film ook wel weer sterk was.

VH Mountbattens

Visueel ziet Viceroy’s House er prachtig uit. De hele film is opgenomen op locatie. Heden ten dage is Viceroy’s House omgedoopt tot Rashtrapati Bhavan, het werkpaleis van de president van India. Filmtechnisch is een ander handigheidje toegepast waardoor oude bioscoopjournaals gemengd worden met zwart-wit scènes met de acteurs. Zo wordt de nodige historische context geschetst en krijgt de kijker een beeld van wat er zich in de buitenwereld afspeelt.
Uit de aftiteling blijkt dat regisseur Gurinder Chadha een diepe persoonlijke band heeft met de tragische en bloedige scheiding van India. Haar eigen oma behoorde tot één van de miljoenen mensen, die moest verhuizen van Pakistan naar India. Het menselijke leed dat deze onafhankelijkheidsoorlog heeft veroorzaakt, is ook bijna niet te bevatten: minstens een half miljoen dodelijke slachtoffers en een veelvoud daarvan aan mensen die gewond raakten of van huis en haard werden verdreven.

Wat vind jij van Viceroy’s House? Laat het weten in de comments!

Check ook iMDb