Vogels hebben nog meer zintuigen dan wij!

Nú heb ik toch een bijzonder vogelboek gelezen. Het is geschreven door Tim Birkhead en het heet De zintuigen van vogels. Hoe voelt het om een vogel te zijn. Toevallig viel mijn oog op de titel toen ik door de bibliotheek liep. Daar had ik nou nog nooit over nagedacht; hoe het zit met de zintuigen van vogels. Bij vogels hou ik me alleen bezig met het uiterlijk en het geluid dat ze voortbrengen om ze te herkennen en te onderscheiden van elkaar …

Onderzoek door de eeuwen heen

Er ging een hele nieuwe wereld voor me open toen ik dit boek las. Het is een populair-wetenschappelijk boek over onderzoek naar het gedrag van vogels. En dan onderzoek door de eeuwen heen. Heel apart hoe ze in de zestiende eeuw nog niet wilden geloven dat vogels kunnen ruiken. Elke keer als een Portugese missionaris bijenwaskaarsen aanstak, kwamen er vogeltjes op af, die snoepten van de warme was. Hoe weten deze vogeltjes waar was te vinden is als er geen bijen in de buurt zijn …?

In achttienhonderdzoveel deden ze onderzoek naar de smaakzin van jonge kalkoenen door ze allerlei rupsen te laten eten. Hoe weet een kalkoen dan welke rups giftig is en welke niet? Aan sommige vogels is te zien dat ze veel verder kunnen kijken dan de mens, door al te laten blijken dat ze een soortgenoot aan zien komen. Ook over het gehoor en de tastzin is veel interessants te lezen.

Inventief

Bijzonder is het om te lezen met hoeveel inventiviteit er weer nieuwe onderzoeksmethoden werden bedacht. De een wel wat diervriendelijker dan de andere. Het is echter boeiend om te lezen met hoeveel geduld en enthousiasme ornitologen en ook mensen die iets minder verstand van vogels hebben, verrassende ontdekkingen deden. Zowel in gevangenschap als in het wild zijn hele boeiende experimenten gedaan. Het is ook apart om te lezen wat voor misverstanden er zijn ontstaan door niet goed uitgevoerd onderzoek. En dat men dan ook nog heel lang in de uitkomst van het onderzoek blijft geloven … Tot er eindelijk een slimmerik bedenkt hoe je dit onderzoek beter kunt doen.

Magnetische velden?

Ook wordt een heel hoofdstuk gewijd aan magnetoceptie. Hoe de mens erachter kwam hoe het kan dat vogels over duizenden kilometers de weg weten en de meest rechtstreekse route weten naar hun geboortegrond. Vogels kunnen het magnetisch veld van de aarde waarnemen, mensen niet. Onder andere door een geolocator aan de poot van een zeekoet te bevestigen, die om de tien minuten de lichtintensiteit meet, werd er veel duidelijk.

Ik heb het boek nu bijna uit en hou me in het laatste hoofdstuk bezig met de emoties van vogels. Natuurlijk hebben vogels emoties, maar wat is nu instinct en wat is een emotie? Boeiende materie!